Elektrik panoları, tesislerin kalbi olan şalt malzemelerini ve hassas otomasyon bileşenlerini fiziksel tehlikelerden koruyan zırhlardır. Ancak bir un fabrikasındaki elektrik panosu ile bir atık su arıtma tesisindeki veya temiz bir hastane şaftındaki panonun maruz kaldığı çevresel tehditler birbirinden tamamen farklıdır. Toz, nem, tazyikli su veya kimyasal buharlar, elektrik donanımları için kısa devre, korozyon ve yangın riskleri oluşturur.
İşte bu noktada, bir elektrik panosunun çevresel faktörlere karşı ne kadar dirençli olduğunu gösteren IP (Ingress Protection – Giriş Koruması) sınıfları devreye girer.
Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC) tarafından belirlenen IEC 60529 standardına dayanan IP kodu, cihazların katı cisimlere ve sıvılara karşı koruma seviyesini standardize eder. “IP” harflerinin ardından gelen iki basamaklı rakamdan oluşur (Örn: IP55, IP65).
Birinci Rakam (Katı Cisimlere ve Toza Karşı Koruma): 0 ile 6 arasında değişir. Cihazın içine toz, toprak veya insan elinin/parmağının girme ihtimalini ifade eder.
İkinci Rakam (Sıvılara ve Suya Karşı Koruma): 0 ile 9 arasında değişir. Cihazın dikey damlayan sudan, tazyikli suya veya tamamen sular altında kalmaya kadar sıvı temasına karşı direncini belirtir.
0: Korumasız.
1: 50 mm’den büyük katı cisimlere karşı korumalı (El teması vb.).
2: 12.5 mm’den büyük cisimlere karşı korumalı (Parmak teması vb.).
3: 2.5 mm’den büyük cisimlere karşı korumalı (Tornavida, kalın tel vb.).
4: 1 mm’den büyük cisimlere karşı korumalı (İnce tel, küçük böcekler vb.).
5: Toza karşı korumalı (Toz girişi tamamen engellenmez ancak cihazın çalışmasını bozacak miktarda toz giremez).
6: Tamamen toz geçirmez (Toz zerrelerinin girişi kesinlikle engellenmiştir).
0: Korumasız.
1: Dikey düşen su damlalarına karşı korumalı.
2: 15 derece açıyla düşen su damlalarına karşı korumalı.
3: 60 derece açıyla gelen su spreyine karşı korumalı.
4: Her yönden gelen su sıçramalarına karşı korumalı.
5: Her yönden gelen düşük basınçlı su jetine (hortum suyuna) karşı korumalı.
6: Her yönden gelen yüksek basınçlı, güçlü su jetlerine karşı korumalı.
7: Geçici bir süre için (genellikle 1 metre derinlikte 30 dakika) suya daldırılmaya karşı korumalı.
8: Sürekli su altında (üreticinin belirlediği şartlarda) çalışmaya karşı korumalı.
Elektrik panosu projelendirilirken tesisin fiziksel şartlarına en uygun IP sınıfını seçmek, hem sistemin ömrünü uzatır hem de gereksiz maliyetlerin önüne geçer.
IP20 / IP21 (Dahili Ortam Panoları): Sıvı temasının ve yoğun tozun hiç olmadığı, temiz, kuru ve kapalı mekanlarda kullanılır. Genellikle konutların kat dağıtım panoları, ofis şaftları veya iklimlendirilmiş özel trafo/server odalarındaki sistemler için uygundur.
IP41 / IP43 (Hafif Endüstriyel Ortamlar): Üzerine damlayabilecek sıvıya ve 1 mm’den büyük cisimlere karşı korumalıdır. Doğrudan su püskürtülmeyen ve yoğun toz üretmeyen tekstil atölyeleri veya depolama alanları gibi kapalı endüstriyel alanlarda tercih edilir.
IP54 / IP55 (Standart Endüstriyel Koruma): Endüstriyel tesislerdeki Ana Dağıtım, MCC ve PLC panoları için en çok tercih edilen “altın standart” koruma sınıfıdır. Çevreden gelebilecek yoğun toz birikimine ve her yönden fışkıran düşük basınçlı suya karşı korumalıdır. Fabrika içlerinde, makine (OEM) üzerlerinde ve kapalı otopark gibi alanlarda güvenle kullanılır.
IP65 / IP66 (Dış Ortam ve Ağır Sanayi Koruması): Zorlu çevre koşullarına sahip alanlar için tasarlanır. Tamamen toz geçirmezdir ve tazyikli yıkama suyuna dayanıklıdır. Doğrudan yağmura ve kara maruz kalan “Outdoor (Harici)” sistemlerde, güneş enerjisi (GES) panolarında, sürekli basınçlı su ile yıkanan gıda/süt fabrikalarında, gemi sanayisinde ve atık su arıtma tesislerinde kullanılması zorunludur.
IP67 / IP68 (Su Altı ve Kuyu Panoları): Doğrudan suya daldırılan veya su basma riski olan yer altı rögarlarında/menhollerinde çalışan özel sızdırmaz buatlar, dalgıç pompa bağlantı kutuları ve özel aydınlatma sistemleri için geçerlidir.
Düşük Koruma (Örn: Dış ortama IP41 takmak): Panonun içine su sızarak kısa devreye, yangına ve cihazların patlamasına neden olur.
Gereksiz Yüksek Koruma (Örn: Ofis içine IP65 takmak): IP koruması arttıkça panonun izolasyonu artar, bu da pano içindeki sıcaklığın tahliye edilmesini zorlaştırır. Yüksek IP’li panolarda ekstra soğutma (pano kliması) maliyeti çıkar. Ayrıca yüksek IP’li panoların sac, conta ve kilit mekanizmaları standart panolara göre çok daha maliyetlidir.
3faz Otomasyon olarak; proje keşif aşamasında tesisinizin çevresel şartlarını (sıcaklık, nem, toz, su jeti, kimyasal buhar) detaylı olarak analiz ediyoruz. Sisteminizi gereksiz maliyetlere sokmadan, ancak güvenlikten ve dayanıklılıktan asla taviz vermeden, uluslararası standartlara tam uyumlu IP sınıflarında elektrik ve otomasyon panoları projelendiriyor ve üretiyoruz. Altyapınızı doğru koruma zırhıyla güvence altına almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.